ایمیل :   رمز عبور :        فراموشی رمز؟  
آخرین اخبار
۞ :: جشنواره ادبی «روایت انقلاب» فراخوان داد
۞ :: ملک‌الشعرای سابق آمریکا درگذشت
۞ :: آغاز به کار جشنواره بین‌المللی پروین اعتصامی در تبریز
۞ :: معرفی برگزیدگان جایزه کتاب سال شعر به انتخاب «خبرنگاران»
۞ :: اعلام اسامی داوران بخش شعر یازدهمین جشنواره بین المللی شعر و داستان انقلاب
۞ :: اختصاصی : فراخوان اولین کنگره سراسری شعر مهدوی
۞ :: جشنواره ملی شعر جوان فراخوان داد
۞ :: «یک ماه، یک کتاب» با شعرخوانی شاعران به کار خود در سال ۹۷ پایان داد
۞ :: انجمن ادبی قلم شهرستان بشاگرد به صورت رسمی آغاز بکار کرد
۞ :: چهل و ششمین نشست شب شاعر برگزار شد
۞ :: اختصاصی : «لیلیت تریان» مادر مجسمه سازی ایران درگذشت
۞ :: یادداشت رضا اسماعیلی به مناسبت شب شاعر
۞ :: عرفان بینش واقعیت وحدانی و باطنی هستی است
۞ :: غزلي از حسين منزوي تقديم به امام باقر (ع)
۞ :: برگزاری ششمین همایش ادبی مردمی شب شعر«سپندوار...»
۞ :: احمد ابومحبوب درگذشت
۞ :: کتاب «افسانه آن مرد» یادنامه ابوالفضل زرویی نصرآباد منتشر شد
۞ :: اختصاصی : مسابقه منظومه انقلاب به مناسبت چهلمين سالگرد انقلاب(صهباي چهل ساله )
۞ :: نکوداشت یاد ابوالفضل زرویی نصرآباد در دانشگاه تهران
۞ :: « یدالله ثمره» از زبان‌شناسان کشور درگذشت



سخن هفته


استعدادیابی شاعران در قرن ششم
محمدرضا ترکی

راوندی در راحة‌الصّدور روایتی از شمس‌الدّین احمدبن منوچهر شصت‌کله، شاعر قرن ششم، نقل می‌کند که از لحاظ شیوه‌های آموزش فنّ شعر و نقد ادبی در روزگاران قدیم قابل توجّه است. از این روایت درمی‌یابیم که:
1. در آن روزگار برخی از استادان و شاعران شناخته‌شده، به مکتب‌خانه‌ها می‌رفتند و به دنبال کسانی می‌گشتند که صاحب ذوق و استعداد شاعری بوده‌اند؛
2. این استادان از دانش‌آموزان مکتب امتحان شعر می‌گرفتند تا به قوّت طبع آنان پی ببرند؛ به این‌گونه که مصراعی را برای هر یک از آن‌ها می خواندند و از آن‌ها می‌خواستند ارتجالاً چند بیت بر وزن آن بگویند و اگر کودکی را در مکتب در این کار توانا می‌دیدند او را تشویق می‌کردند؛
3. آن‌ها از دانش‌آموزان مستعد می‌خواستند که برای شروع کار از شاعران متأخّر آغاز کنند و به دل‌خواه خودشان از شعر آنان حدود 200 بیت انتخاب و آن را به‌خوبی یاد بگیرند؛
4. شعر و امثال عرب از دروسی بوده که آموختن آن به شاعران جوان و تازه‌کار توصیه می‌شده است؛
5. شاه‌نامه و ابیات حکمی آن بیش از متون دیگر مورد توجّه بوده و شاعران جوان به مطالعۀ پیوستۀ آن سفارش می‌شده‌اند؛
6. شاعران تازه‌کار از خواندن و حتّی شنیدن متون شعری دقیق و دارای نکات عرفانی و فلسفی قدما، از قبیل شعر سنایی و عنصری و معزّی و رودکی، نهی می‌شدند.

متن راوندی از این قرار است:
«امیرالشّعرا و سفیرالکُبَرا، شمس‌الدّین احمدبن منوچهر شصت‌کُله...حکایت کرد که سیّد اشرف به همدان رسید، در مکتب‌ها می‌گردید و می‌دید تا که را طبع شعر است. مصراعی به من داد تا بر آن وزن دو سه بیت گفتم. به سمع رضا اصغا فرمود و مرا بدان بستود و حثّ و تحریض واجب داشت و گفت:
از اشعار متأخّران چون عمادی و انوری و سیّد اشرف و بُلفَرج رونی و امثالِ عرب و اشعار تازی و حِکَم شاه‌نامه آنچه طبع تو بدان میل کند، قدر دویست بیت از هر جا اختیار کن و یادگیر و بر خواندن شاه‌نامه مواظبت نمای تا شعر به غایت رسد و از شعر سنایی و عنصری و معزّی و رودکی اجتناب کن، هرگز نشنوی و نخوانی که آن طبع‌های بلند است طبع تو ببندد و از مقصود باز دارد.
شمس‌الدّین شصت‌کله گفت: من و چند کس این وصیّت را به جای آوردیم و به مقصود رسیدیم و غایتِ مطلوب بدیدیم.»


تاریخ ارسال :   1397/7/2 در ساعت : 17:39:45       تعداد مشاهده : 194



کسانی که این مقاله را می پسندند :



ارسال نظر :

عباس خوش عمل کاشانی
1397/7/4 در ساعت : 3:2:42
...و اما حضرت شمس الدین شصت کُله (نخوانیذ و ننویسیذ شصت کلَّه) از آن همه چرا ، چرا دنبه ای سزا فراهم نیاورذ؟ اگر آورده بوذ در ورقی از اوراق تاریخ حکمآ نمایان بوذ.
مهرداد نصرتی مهرشاعر
1397/7/4 در ساعت : 13:49:44
سلام. عباس آقای گرانقدر. شصت کله نه به معنای شصت سر است و نه دارای کلاه های فراوان. اگر در تذکره دولتشاه نظری بیندازید معلوم میشود که «کله» صفتی است به معنای «کج» و چون انگشت شصت این شاعر کج بوده به او میگفتند شصت کله یعنی شصت کج. یا علی .
مهرداد نصرتی مهرشاعر
1397/7/4 در ساعت : 13:52:55
این جناب شمس الدین خان اهل همدان بوده. همین الان هم همدانی ها مثلا اگر بخواهند بگویند فلانی نقصی در پا دارد و مانند بیماران «پاپرانتزی» یا بقول اطبا «گنو واروم » است، میگویند فلانی پاش کُله
مهرداد نصرتی مهرشاعر
1397/7/4 در ساعت : 13:40:57
سلام و درود فراوان بر جناب آقای ترکی. دست شما درد نکند. در ضمن یادآور میشوم که جناب آقای دکتر ترکی سایت بسایت خوبی هم دارند و بنده هم گاهی از مطالب ایشان بهره می برم. بهر روی، دستمریزاد
عباس خوش عمل کاشانی
1397/7/5 در ساعت : 9:0:32
جناب مهردادخان نصرتی.اگر شما به ضرس قاطع براین باورید پس چرا همچون دکتر ترکی و شاید دیگران «شست» را «شصت» نوشته اید؟البته بسیاری چون شما به غلط نازشست را نازشصت ، شست پا را شصت پا و ...می نویسند..
مهرداد نصرتی مهرشاعر
1397/7/6 در ساعت : 12:16:18
سلام عباس آقای گل! یک نگاهی به دهخدا مشکل را حل میکردها.دهخدا مینویسد: شصت: انگشت نر. انگشت کوتاه و درشت واقع در انتهای جانب انسی کف دست یا پا. شست . نر انگشت . البته اگر قصد ندارید به املای مرحوم دخو هم بابت پذیرفتن املای دوگانه کلمه مزبور نمره نوزده بدهید.
عباس خوش عمل کاشانی
1397/7/7 در ساعت : 4:35:11
من به وجه اصح هر لغت و واژه ای معتقدم.بنابراین آن که شست را شصت می نویسد و نوشته است و خواهد نوشت ره به همواری نسپرده است.....
بازدید امروز : 9,303 | بازدید دیروز : 16,286 | بازدید کل : 107,005,736
کلیه حقوق این سایت محفوظ است ، طراح و برنامه نویس : علیرضارضایی