ایمیل :   رمز عبور :        فراموشی رمز؟  
آخرین اخبار
۞ :: دعوت عمومی برای مشارکت در بازسازی کتابخانه تفکر شهریار
۞ :: نگاهی به مجموعه‌شعر «شرحه» اثر مرضیه فرمانی؛ جغرافیای زیستی در بسامد واژگان
۞ :: ناصر فیض: زرویی نصرآباد از روزمرگی‌ها فاصله داشت
۞ :: سفر به دنیایی روشن با این شعر
۞ :: اختصاصی : بهمن صالحی شاعر گیلانی درگذشت
۞ :: کتابخانه‌سوزی؛ نکوهیده ترین ویرانی تاریخ تا به امروز
۞ :: صف‌های حال خوب کن
۞ :: 3 آذر اختتامیه جشنواره ملى شعر«در امتداد فجر»/ بیانیه گام دوم انقلاب محور جشنواره
۞ :: تازه‌ترین مجموعه شعر حمیدرضا شکارسری نقد می‌شود
۞ :: ​بهمن صالحی در سی‌سی‌یو بستری شد
۞ :: اختصاصی : فراخوان جشنواره ملى شعر "در امتداد فجر"
۞ :: «ضیافت همزبانی»؛ ضیافتی برای پاسداشت زبان پارسی
۞ :: اختصاصی : دکترمظاهر مصفا درگذشت
۞ :: اختصاصی : «مهدخت مخبر» ترانه‌سرای پیشکسوت درگذشت
۞ :: محمدعلی بهمنی و علی‌رضا قزوه میهمان سومین "ضیافت همزبانی"
۞ :: اختصاصی : درگذشت ادیب و پژوهشگر بزرگ تاجیک
۞ :: اختصاصی : پیام تسلیت سایت شاعران پارسی زبان به مناسبت درگذشت برادر گرانقدر دکتر علیرضا قزوه
۞ :: اختصاصی : یادداشت الهام نجمی بر قطره دکتر نغمه مسشتار نظامی
۞ :: تمجید رهبر انقلاب از ترکیب‌بند عاشورایی یک شاعر
۞ :: اختصاصی : برنامه ی میراث ماندگار از سری برنامه های گروه بین المللی هندیران برگزار شد.



سخن هفته


استعدادیابی شاعران در قرن ششم
محمدرضا ترکی

راوندی در راحة‌الصّدور روایتی از شمس‌الدّین احمدبن منوچهر شصت‌کله، شاعر قرن ششم، نقل می‌کند که از لحاظ شیوه‌های آموزش فنّ شعر و نقد ادبی در روزگاران قدیم قابل توجّه است. از این روایت درمی‌یابیم که:
1. در آن روزگار برخی از استادان و شاعران شناخته‌شده، به مکتب‌خانه‌ها می‌رفتند و به دنبال کسانی می‌گشتند که صاحب ذوق و استعداد شاعری بوده‌اند؛
2. این استادان از دانش‌آموزان مکتب امتحان شعر می‌گرفتند تا به قوّت طبع آنان پی ببرند؛ به این‌گونه که مصراعی را برای هر یک از آن‌ها می خواندند و از آن‌ها می‌خواستند ارتجالاً چند بیت بر وزن آن بگویند و اگر کودکی را در مکتب در این کار توانا می‌دیدند او را تشویق می‌کردند؛
3. آن‌ها از دانش‌آموزان مستعد می‌خواستند که برای شروع کار از شاعران متأخّر آغاز کنند و به دل‌خواه خودشان از شعر آنان حدود 200 بیت انتخاب و آن را به‌خوبی یاد بگیرند؛
4. شعر و امثال عرب از دروسی بوده که آموختن آن به شاعران جوان و تازه‌کار توصیه می‌شده است؛
5. شاه‌نامه و ابیات حکمی آن بیش از متون دیگر مورد توجّه بوده و شاعران جوان به مطالعۀ پیوستۀ آن سفارش می‌شده‌اند؛
6. شاعران تازه‌کار از خواندن و حتّی شنیدن متون شعری دقیق و دارای نکات عرفانی و فلسفی قدما، از قبیل شعر سنایی و عنصری و معزّی و رودکی، نهی می‌شدند.

متن راوندی از این قرار است:
«امیرالشّعرا و سفیرالکُبَرا، شمس‌الدّین احمدبن منوچهر شصت‌کُله...حکایت کرد که سیّد اشرف به همدان رسید، در مکتب‌ها می‌گردید و می‌دید تا که را طبع شعر است. مصراعی به من داد تا بر آن وزن دو سه بیت گفتم. به سمع رضا اصغا فرمود و مرا بدان بستود و حثّ و تحریض واجب داشت و گفت:
از اشعار متأخّران چون عمادی و انوری و سیّد اشرف و بُلفَرج رونی و امثالِ عرب و اشعار تازی و حِکَم شاه‌نامه آنچه طبع تو بدان میل کند، قدر دویست بیت از هر جا اختیار کن و یادگیر و بر خواندن شاه‌نامه مواظبت نمای تا شعر به غایت رسد و از شعر سنایی و عنصری و معزّی و رودکی اجتناب کن، هرگز نشنوی و نخوانی که آن طبع‌های بلند است طبع تو ببندد و از مقصود باز دارد.
شمس‌الدّین شصت‌کله گفت: من و چند کس این وصیّت را به جای آوردیم و به مقصود رسیدیم و غایتِ مطلوب بدیدیم.»


تاریخ ارسال :   1397/7/2 در ساعت : 17:39:45       تعداد مشاهده : 413



کسانی که این مقاله را می پسندند :



ارسال نظر :

عباس خوش عمل کاشانی
1397/7/4 در ساعت : 3:2:42
...و اما حضرت شمس الدین شصت کُله (نخوانیذ و ننویسیذ شصت کلَّه) از آن همه چرا ، چرا دنبه ای سزا فراهم نیاورذ؟ اگر آورده بوذ در ورقی از اوراق تاریخ حکمآ نمایان بوذ.
مهرداد نصرتی مهرشاعر
1397/7/4 در ساعت : 13:49:44
سلام. عباس آقای گرانقدر. شصت کله نه به معنای شصت سر است و نه دارای کلاه های فراوان. اگر در تذکره دولتشاه نظری بیندازید معلوم میشود که «کله» صفتی است به معنای «کج» و چون انگشت شصت این شاعر کج بوده به او میگفتند شصت کله یعنی شصت کج. یا علی .
مهرداد نصرتی مهرشاعر
1397/7/4 در ساعت : 13:52:55
این جناب شمس الدین خان اهل همدان بوده. همین الان هم همدانی ها مثلا اگر بخواهند بگویند فلانی نقصی در پا دارد و مانند بیماران «پاپرانتزی» یا بقول اطبا «گنو واروم » است، میگویند فلانی پاش کُله
مهرداد نصرتی مهرشاعر
1397/7/4 در ساعت : 13:40:57
سلام و درود فراوان بر جناب آقای ترکی. دست شما درد نکند. در ضمن یادآور میشوم که جناب آقای دکتر ترکی سایت بسایت خوبی هم دارند و بنده هم گاهی از مطالب ایشان بهره می برم. بهر روی، دستمریزاد
عباس خوش عمل کاشانی
1397/7/5 در ساعت : 9:0:32
جناب مهردادخان نصرتی.اگر شما به ضرس قاطع براین باورید پس چرا همچون دکتر ترکی و شاید دیگران «شست» را «شصت» نوشته اید؟البته بسیاری چون شما به غلط نازشست را نازشصت ، شست پا را شصت پا و ...می نویسند..
مهرداد نصرتی مهرشاعر
1397/7/6 در ساعت : 12:16:18
سلام عباس آقای گل! یک نگاهی به دهخدا مشکل را حل میکردها.دهخدا مینویسد: شصت: انگشت نر. انگشت کوتاه و درشت واقع در انتهای جانب انسی کف دست یا پا. شست . نر انگشت . البته اگر قصد ندارید به املای مرحوم دخو هم بابت پذیرفتن املای دوگانه کلمه مزبور نمره نوزده بدهید.
عباس خوش عمل کاشانی
1397/7/7 در ساعت : 4:35:11
من به وجه اصح هر لغت و واژه ای معتقدم.بنابراین آن که شست را شصت می نویسد و نوشته است و خواهد نوشت ره به همواری نسپرده است.....
بازدید امروز : 3,793 | بازدید دیروز : 35,240 | بازدید کل : 115,011,211
کلیه حقوق این سایت محفوظ است ، طراح و برنامه نویس : علیرضارضایی