ایمیل :   رمز عبور :        فراموشی رمز؟  
آخرین اخبار
۞ :: اختصاصی : استاد برجسته زبان و ادب فارسی شبه قاره هند، «ظهیر احمد صدیقی» درگذشت.
۞ :: اختصاصی :  آغاز ثبت‌نام در دوره‌های آموزشی «زنگ شعر»
۞ :: سوگواره شعر فاطمی «حریر سوخته» فراخوان داد
۞ :: اختصاصی : دکتر سلیم نیساری درگذشت
۞ :: دیدار با زینب الأعوج، شاعر الجزایری، در حوزه هنری
۞ :: گرامیداشت مرحوم زرویی نصرآباد امروز در خبرگزاری تسنیم
۞ :: انجمن شاعران انقلاب اسلامی و دفاع مقدس افتتاح می‌شود
۞ :: اختصاصی : ترجمه ی چند شعر از ماریوس چلارو (Marius Chelaru) شاعر رومانیایی
۞ :: پوپولیسم ادبی!
۞ :: فراخوان یازدهمین جشنواره بین‌المللی شعر و داستان انقلاب منتشر شد
۞ :: تغییرات قابل توجه در ترکیب داوران و هیئت علمی جشنواره شعر فجر
۞ :: شیراز نیمه اول اسفند میزبان کنگره ملی شعر دفاع مقدس می‌شود
۞ :: آغاز محافل جشنواره شعر فجر از کنار مزار قیصر امین‌پور
۞ :: انتشار فراخوان «یازدهمین جشنواره بین المللی شعر و داستان انقلاب»
۞ :: اختصاصی : نخستین کنگره ملی شعر فاطمی ((یاقوت کبود))
۞ :: افزایش تعداد داوران جشنواره شعر فجر به ۵ نفر
۞ :: شما در ‌‌رمان«برادر انگلستان» نوشته علیرضا قروه چه می‌خوانید؟
۞ :: "منصور خورشیدی" آخرین بازمانده جنبش شعر حجم ایران درگذشت
۞ :: اختتامیه همایش ادبی سوختگان وصل 4 دی ماه برگزار می‌شود
۞ :: محمدحسین مهدوی «م.موید» شاعر پیشکسوت گیلانی تجلیل شد



سخن هفته


استعدادیابی شاعران در قرن ششم
محمدرضا ترکی

راوندی در راحة‌الصّدور روایتی از شمس‌الدّین احمدبن منوچهر شصت‌کله، شاعر قرن ششم، نقل می‌کند که از لحاظ شیوه‌های آموزش فنّ شعر و نقد ادبی در روزگاران قدیم قابل توجّه است. از این روایت درمی‌یابیم که:
1. در آن روزگار برخی از استادان و شاعران شناخته‌شده، به مکتب‌خانه‌ها می‌رفتند و به دنبال کسانی می‌گشتند که صاحب ذوق و استعداد شاعری بوده‌اند؛
2. این استادان از دانش‌آموزان مکتب امتحان شعر می‌گرفتند تا به قوّت طبع آنان پی ببرند؛ به این‌گونه که مصراعی را برای هر یک از آن‌ها می خواندند و از آن‌ها می‌خواستند ارتجالاً چند بیت بر وزن آن بگویند و اگر کودکی را در مکتب در این کار توانا می‌دیدند او را تشویق می‌کردند؛
3. آن‌ها از دانش‌آموزان مستعد می‌خواستند که برای شروع کار از شاعران متأخّر آغاز کنند و به دل‌خواه خودشان از شعر آنان حدود 200 بیت انتخاب و آن را به‌خوبی یاد بگیرند؛
4. شعر و امثال عرب از دروسی بوده که آموختن آن به شاعران جوان و تازه‌کار توصیه می‌شده است؛
5. شاه‌نامه و ابیات حکمی آن بیش از متون دیگر مورد توجّه بوده و شاعران جوان به مطالعۀ پیوستۀ آن سفارش می‌شده‌اند؛
6. شاعران تازه‌کار از خواندن و حتّی شنیدن متون شعری دقیق و دارای نکات عرفانی و فلسفی قدما، از قبیل شعر سنایی و عنصری و معزّی و رودکی، نهی می‌شدند.

متن راوندی از این قرار است:
«امیرالشّعرا و سفیرالکُبَرا، شمس‌الدّین احمدبن منوچهر شصت‌کُله...حکایت کرد که سیّد اشرف به همدان رسید، در مکتب‌ها می‌گردید و می‌دید تا که را طبع شعر است. مصراعی به من داد تا بر آن وزن دو سه بیت گفتم. به سمع رضا اصغا فرمود و مرا بدان بستود و حثّ و تحریض واجب داشت و گفت:
از اشعار متأخّران چون عمادی و انوری و سیّد اشرف و بُلفَرج رونی و امثالِ عرب و اشعار تازی و حِکَم شاه‌نامه آنچه طبع تو بدان میل کند، قدر دویست بیت از هر جا اختیار کن و یادگیر و بر خواندن شاه‌نامه مواظبت نمای تا شعر به غایت رسد و از شعر سنایی و عنصری و معزّی و رودکی اجتناب کن، هرگز نشنوی و نخوانی که آن طبع‌های بلند است طبع تو ببندد و از مقصود باز دارد.
شمس‌الدّین شصت‌کله گفت: من و چند کس این وصیّت را به جای آوردیم و به مقصود رسیدیم و غایتِ مطلوب بدیدیم.»


تاریخ ارسال :   1397/7/2 در ساعت : 17:39:45       تعداد مشاهده : 137



کسانی که این مقاله را می پسندند :



ارسال نظر :

عباس خوش عمل کاشانی
1397/7/4 در ساعت : 3:2:42
...و اما حضرت شمس الدین شصت کُله (نخوانیذ و ننویسیذ شصت کلَّه) از آن همه چرا ، چرا دنبه ای سزا فراهم نیاورذ؟ اگر آورده بوذ در ورقی از اوراق تاریخ حکمآ نمایان بوذ.
مهرداد نصرتی مهرشاعر
1397/7/4 در ساعت : 13:49:44
سلام. عباس آقای گرانقدر. شصت کله نه به معنای شصت سر است و نه دارای کلاه های فراوان. اگر در تذکره دولتشاه نظری بیندازید معلوم میشود که «کله» صفتی است به معنای «کج» و چون انگشت شصت این شاعر کج بوده به او میگفتند شصت کله یعنی شصت کج. یا علی .
مهرداد نصرتی مهرشاعر
1397/7/4 در ساعت : 13:52:55
این جناب شمس الدین خان اهل همدان بوده. همین الان هم همدانی ها مثلا اگر بخواهند بگویند فلانی نقصی در پا دارد و مانند بیماران «پاپرانتزی» یا بقول اطبا «گنو واروم » است، میگویند فلانی پاش کُله
مهرداد نصرتی مهرشاعر
1397/7/4 در ساعت : 13:40:57
سلام و درود فراوان بر جناب آقای ترکی. دست شما درد نکند. در ضمن یادآور میشوم که جناب آقای دکتر ترکی سایت بسایت خوبی هم دارند و بنده هم گاهی از مطالب ایشان بهره می برم. بهر روی، دستمریزاد
عباس خوش عمل کاشانی
1397/7/5 در ساعت : 9:0:32
جناب مهردادخان نصرتی.اگر شما به ضرس قاطع براین باورید پس چرا همچون دکتر ترکی و شاید دیگران «شست» را «شصت» نوشته اید؟البته بسیاری چون شما به غلط نازشست را نازشصت ، شست پا را شصت پا و ...می نویسند..
مهرداد نصرتی مهرشاعر
1397/7/6 در ساعت : 12:16:18
سلام عباس آقای گل! یک نگاهی به دهخدا مشکل را حل میکردها.دهخدا مینویسد: شصت: انگشت نر. انگشت کوتاه و درشت واقع در انتهای جانب انسی کف دست یا پا. شست . نر انگشت . البته اگر قصد ندارید به املای مرحوم دخو هم بابت پذیرفتن املای دوگانه کلمه مزبور نمره نوزده بدهید.
عباس خوش عمل کاشانی
1397/7/7 در ساعت : 4:35:11
من به وجه اصح هر لغت و واژه ای معتقدم.بنابراین آن که شست را شصت می نویسد و نوشته است و خواهد نوشت ره به همواری نسپرده است.....
بازدید امروز : 29,993 | بازدید دیروز : 26,862 | بازدید کل : 104,669,543
کلیه حقوق این سایت محفوظ است ، طراح و برنامه نویس : علیرضارضایی