ایمیل :   رمز عبور :        فراموشی رمز؟  
آخرین اخبار
۞ :: فراق شاعر «آمدم ای شاه پناهم بده» 4 ساله شد
۞ :: داوران نخستین کنگره شعر «سردار سربداران»
۞ :: گردهمایی شاعران به یاد «فخر ایران»
۞ :: تجلیل شاعران پارسی‌گو از «نغمه مستشارنظامی»
۞ :: «فدایی هروی»، شاعر مشهور افغانستان درگذشت
۞ :: هفته کتاب، فرصت خوبی برای یادآوری کتاب به مردم است
۞ :: تحسین رهبر انقلاب از ترکیب‌بند بانوی شاعر
۞ :: نقش‌ اجتماعی زنان در ادبیات ما مغفول مانده است
۞ :: اولین زن شاعر در زبان فارسی کیست؟
۞ :: دو شعر از سیده تکتم حسینی تقدیم به حضرت معصومه(س)
۞ :: شاعری که مُهر شناسنامه‌اش گرمی خراسان دارد
۞ :: بزرگداشت شاعری که استادِ «محبت» است
۞ :: گردهمایی شاعران به یاد قیصر
۞ :: کنگره شعر فاطمی «هجده سال نوری» فراخوان داد
۞ :: عید است و رسول آمده با نور رسالت
۞ :: فراخوان دومین کنگره شعر امر به معروف
۞ :: پیشنهاد نام‌گذاری سبک ششم شعر فارسی به نام «سبک شعر انقلاب»
۞ :: فراخوان شعر نهج البلاغه
۞ :: شاعر هندی: قزوه برای احیای زبان فارسی در هند زجر کشید
۞ :: تقدیر فارسی‌زبانان از خدمات «قزوه»



سخن هفته


چرا سعدی؟
محمدرضا شفیعی کدکنی

◾️
هيچ كس در اين ترديدى ندارد كه خداوند در سرشت سعدى جوهر شاعرى را در حدّ نهايى آن به وديعه نهاده بوده است. و هيچ كس در اين ترديدى ندارد كه سعدى در جانب اكتسابىِ هنرِ شعر نيز بر مجموعهٔ ميراثِ بزرگان ادب فارسى و عربى اشرافى شگرف داشته است. هيچ‌كس در اين امر نيز نمى‌تواند ترديد كند كه سعدى بر تمام معارف اسلامى از فقه و كلام و حديث و تفسير و تصوّف و تاريخ و ديگر شاخه‌هاى فرهنگ وقوف كامل داشته است. با اين همه اگر محبوبيّت و سلطنتِ هنرى او را در طول اين هشت قرن حاصل اين امتيازات او بدانيم، به تمامى حقيقت اشاره نكرده‌ايم؛ زيرا يك نكتهٔ برجسته را از ياد برده‌ايم و آن اين است كه در هنر سعدى چيزى وجود دارد كه ديگر بزرگان ما از آن كمتر بهره داشته‌اند و آن آزمونگرى و تجربه‌گرايى سعدى است در آفاق پهناور حيات و ساحت های مختلف زندگى اجتماعى و فردى؛ همان چيزى كه او خود از آن به «معاملت داشتن » تعبير مى‌كند. و من می‌خواهم به يكى از گوشه‌هاى پوشيده ماندهٔ تجارب و معاملات گوناگون او در آفاق حيات اشاره كنم. به ابياتی از اين دست بنگريد:
جوانمرد اگر راست خواهى ولى‌ست
كرم پيشهٔ شاه مردان على‌ست

يا
جوانمردىّ و لطف است آدميّت
همين نقش هيولايى مپندار

يا
علم آدميّت است و جوانمردى و ادب
ورنى ددى به صورت انسان مصوّرى


كه بالاترين حدّ انسانيت را در اين گونه ابيات به جوانمردان نسبت مى‌دهد و خود تصريح دارد كه آخرين حدِّ سير روحانى‌اش، پس از آن همه تحصيل در مدارس علوم اسلامى از قبيل نظاميّهٔ بغداد، پيوستن به جوانمردان بوده است:
نشستم با جوانمردان قلّاش
بشُستم هرچه خواندم بر اديبان

و بهترين قهرمانان داستان هاى او، از نوع جوانمردان‌اند، چنان كه در داستان آن جوانمرد تبريزى مى‌بينيم كه دزدى را از راه ديوار به سراى خويش مى‌برد و دستار و رختِ خود را بدو مى‌دهد تا در دزدى ناكام نباشد و در پايان مى‌گويد:
عجب نايد از سيرتِ بخردان
كه نيكى كنند از كرم با بدان

در چشم‌انداز نخست چنين به نظر مى‌رسد كه ستايش جوانمردى امرى است طبيعى و هر كسى به فضايل اخلاقى اشارتى داشته باشد همين حرف ها را مى‌زند؛ امّا چنين نيست.
براي آن كه مساله قدرى ملموس‌تر و روشن‌تر شود، از هم‌شهرى بزرگ و بى‌همتاى سعدى، خواجهٔ شيراز ياد مى‌کنيم كه در سراسر ديوانش حتى يك بار هم از كلماتى مانند « جوانمرد» و «جوانمردى» و «فتوّت» ياد نكرده است. آيا اين يك امر تصادفى‌ست يا مى‌تواند ريشه هايى در روانشناسى فردى و شخصى سعدى داشته باشد؟ به گفتهٔ خودش:
دگرى همين حكايت بكند كه من وليكن
چو معاملت ندارد سخن آشنا نباشد

بى‌گمان او در اين قلمرو نيز معاملت و تجربه داشته است.

(محمد‌رضا شفيعى كدكنى، قلندريّه در تاريخ، صص ۵۲۸–527)



تاریخ ارسال :   1398/2/3 در ساعت : 15:2:17       تعداد مشاهده : 530



کسانی که این مقاله را می پسندند :



ارسال نظر :

بازدید امروز : 1,144 | بازدید دیروز : 16,863 | بازدید کل : 137,108,012