ایمیل :   رمز عبور :        فراموشی رمز؟  


آخرین نقدها
نام ارسال کننده : اکرم بهرامچی
در وفای عشق تو مشهور خوبانم چو شمع - شب نشین کوی سربازان و رندانم چو شمع - (حافظ شيرازى) -    ....    لینک شعر مورد نظر

نام ارسال کننده : مهران ساغری
حالا چرا اساتید بزرگوار سایت شاعران پارسی زبان به این مورد اشاره نکردند الله اعلم .. ایضا در عجبم چ   ....    لینک شعر مورد نظر

نام ارسال کننده : مهران ساغری
درود بر شما . همه ما ایرانی هستیم ... - و اما بعد ... - بسیاری از قوافی انتخابی تان در شعر فوق   ....    لینک شعر مورد نظر

نام ارسال کننده : اکرم بهرامچی
   ....    لینک شعر مورد نظر

نام ارسال کننده : طارق خراسانی
سلام و درود - در پاسخ به عزیزانی که به این اثر با شکوه ایراد می گیرند باید گفت اولا حضرت استاد ابر   ....    لینک شعر مورد نظر

نام ارسال کننده : ابراهیم حاج محمدی
درود و سپاس - اولا برای کسی که در سرودن حتی یک مصرع در این وزن درمانده و ناتوان است چنین احساسی د   ....    لینک شعر مورد نظر

نام ارسال کننده : اکرم بهرامچی
سلام آقای حاج محمدی شاعر گرامی - قافیه هایی که در غزل به زور به کار برده اید زیبا ننشسته اند: انگ    ....    لینک شعر مورد نظر

نام ارسال کننده : اکرم بهرامچی
سلام آقا.... همین که متن نظرم را انعکاس دادید کافیست آنان که باید بخوانند و می خوانند و می فهمند م   ....    لینک شعر مورد نظر

نام ارسال کننده : رضا محمدصالحی
سلام - سروده با اشاره به/ این عید/ ( بدون قرینه - کدام عید؟) ضعیف شروع شده است و در مصرع بعد به ج   ....    لینک شعر مورد نظر

نام ارسال کننده : یوسف شیردژم «افق»
با عرض سلام مجدد - منظورم این دو بیت بود: - - اینجا اگر چه رو به فراوانی است شیخ - امّا چه    ....    لینک شعر مورد نظر


آرشیو کامل



Share



اندیشه ملک الشعرا بهار درباره امام جعفر صادق (ع)


 
بسمه تعالی
شهادت امام جعفر صادق علیه السلام تسلیت باد
 
 
 
 
 
 
نمایه شده در پایگاه سیویلیکا _ سال 98
و
چاپ شده در روزنامه خبر جنوب _ ماه بهمن  سال 1400
 
 
 
نام مقاله :
 
 
 
 
اندیشه ملک الشعرا بهار درباره امام جعفر صادق (ع)
 
 
 
 
 
 
 
 
نویسنده : سید محمد حسین شرافت مولا
 
 
 
 
 
چكيده
امام جعفر صادق (ع)  , آفتاب درخشان فقه , حدیث و معارف اسلامی است . و استاد ملک الشعراء بهار ,  اندیشۀ کامل و والای جعفری (ع) را بیان می کند . و شخصیّت امامت ِ ایشان را برای هدایت مسلمین , مؤمنین و تمام بشر ,  صبور , آسان گیر , مهربان , به دور از غرور , دقیق و  نکته سنج معرفی می کند . و اندیشۀ جعفری (ع) را در دورۀ سیاسی عصر ایشان ,  آگاه و تقیه کننده می داند . و هدف بشریّت را در تمام زمان ها و در مقابله با شرایط و آسیب های فردی و اجتماعی , تنها  در رجوع به معارف الهی و اهل بیت (ع) و به وِیژه امام ششم (ع) ,  می داند . و شخصیّت امام ششم (ع) را ناجی و احیاگر دین اسلام  در زمان حیات و در میان مذاهب چهارگانۀ اهل سنّت و فرقه های انحرافی دینی مانند : تصوّف , مرجئه , ناصبی و ... معرفی می کند . و احیای الهی و اسلامی ِ امام صادق (ع) ,  تا روز قیامت جاودان خواهد بود.
 
واژه‌هاي كليدي:  اندیشه جعفری (ع) ,  سیره جعفری (ع)
 
مقدمه
استاد ِ ادیب محمد تقی ملک الشعراء بهار از شاعران  و از اندیشمند های معارف  ِالهی و اهل بیت (ع) و به ویژه جعفری (ع) می باشد . ایشان در مدح و منقبت حضرت امام جعفر صادق (ع)  قصیده ای سروده است و در آن سروده , اندیشۀ تابناک و حیات تاریخی و سیاسی و ویژگی های دینی ِ خورشید بقیع امام جعفر بن محمد (ع) را بیان می کند . در زیر به بررسی اندیشه های جعفری (ع) در این سروده می پردازیم .
متن
حجة یزدان که دست علم قدیمش
دین هدی را نطاق بست ز منطق
به خواست حضرت خداوند , امام ششم حضرت جعفر صادق (ع) , حجّت و پیشوای الهی , علّامۀ کامل اسلامی , استدلال کننده و منطق گرای الهی و دینی می باشد . و دین اسلام را برای تمام زمان ها و مکان ها , راهنما , هدایت گر , پایدار و کامل کرده است .
راهبر مؤمنان به درک مسائل
پیشرو عارفان به کشف حقایق
جام علومش جهان نمای ضمایر
ناخن فکرش گره گشای دقایق
 
 
 
آری , درک و فهم مؤمنین و مؤمنات از دین اسلام و کشف عارفان , ناقص است .  مگر با رجوع به چشمۀ همیشه جوشان عرفان الهی و علوم اسلامی  , که وجود مقدّس و سخنان کامل امام جعفر صادق (علیه السلام) می باشند . و تمام اندیشه ورزی ها و زمان ها را آگاه کننده , راهنما و هدایت گر است. همچنین امام جعفر صادق (ع) و سخنان ایشان , کامل ترین ِ معناشناسان قلبی است .  و با دقّت والا و بی نظیر , نکات اندیشه صحیح و ظرائف معارف اسلامی را برای مؤمنین و مؤمنات جهان , کشف می کند .
سر قران را ز محکم و متشابه
جوی ز لطفش که اوست مصحف ناطق
آیات نورانی ِ قرآن مجید ,  چه آیات محکم یعنی دارای یک معنای واحد و چه آیات متشابه که دو و یا چند معنا را می توانند داشته باشند , همه دارای اسرار و نکاتی است  که در اندیشه و قلب  دریای بی کران دانش الهی , امام جعفر صادق (ع) می باشد .  و آن امام رئوف (ع)  ,  در احادیث و سخنان خویشتن برای تمام مکان و زمان ها , یادگار گذاشته است
همچنین ایشان , قرآن ناطق و سخنگو خواهد بود و با مهربانی , نیّت خالص و به دور از غرور نفسانی , برای مؤمنین و مؤمنات جهان , محلّ رجوع و یافتن است .
راه به دارالشفای دانش او جوی
کاوست طبیبی به هر معالجه حاذق
حضرت جعفر صادق (ع) , کمال دانش الهی را دارند .  و به واسطۀ آن امام هُمام (ع) , بیماری تمام ِ نادانی ها شفا یافته است . و تمام بشریّت و مؤمنین و مسلمین , بایست به حضور علّامۀ کامل یعنی امام ششم جعفر بن محمد (ع) و دریای احادیث دانش الهی ِ امام صادق (علیه السلام) مراجعه کنند . که ایشان , جهل را برای تمام انسان ها برطرف می کنند .
داروی فقهش اگر نکردی چاره
شرع نبی مرده بودی از مرض دق
در زمان امامت ِ حضرت جعفر بن محمد (ع)  , فقه اسلامی  چندین شاخه و عقیده یافته بود .
امّا , گنجینۀ فقه و احکام اسلامی ِ رئیس مذهب شیعه جعفری , امام جعفر صادق (علیه السلام )  , دین اسلام ناب احمدی (ص) را  که در تباهی و ضعف بود از نابودی  , نجات داد و برای تمام زمان ها به یادگار گذاشت .
خود نشنیدی مگر که بود به عهدش
دورۀ ضعف کتاب و نشر زنادق                    
وز طرفی خیل صوفیان اباحی                         
بسته ز هر سو به هدم شرع مناطق                  
مُرجئه و ناصبیه نیز ز سویی                          
در ره دین خدا نهاده عوائق                             
تیرگی جهل گشت یکسره زایل
چهر منیرش چو گشت لامع و شارق
ساخت بنایی متین ز سنت و تفسیر
کان نه ز پای افتد از هجوم طوارق                    
 
 
 
در عصر امام جعفر بن محمد الصادق (ع) ,  معارف ِ کتاب نورانی قرآن , به ضعف کشیده شد .همچنین , معارف اسلامی توسط گروهی از مخالفین اصول دین اسلام  در جامعه رواج غلط یافت . و  آن معارف اسلامی , سمت  انحراف و تباهی می رفت . و اهل تصوّف ( صوفیان ) درتمام جامعه اسلام , ترویج غلط و گناه می کردند . همچنین ,  اهل مُرجئه که نیّت خوب را دلیل راه یابی به بهشت می دانستند و اعمال دینی را بها و اصل نمی دانستند  و گروهی ناصبی که کینۀ امام علی (علیه السلام) را داشتند و بَلایای عقیدتی را ترویج می دادند , ناگاه با ظهور خورشید امامت ِ جعفر صادق (ع) ,  برای ابد , به ضعف و ناتوانی دچار شدند و معارف ِ اصیل و صحیح ِ  الهی ِ قرآنی و احادیث ارزشمند اهل بیت (علیهم السلام)  در جامعه اسلامی ,  گسترش , شرح کامل و تببین گشت و خورشید دانش الهی یعنی امام جعفر صادق ( علیه السلام ) درخشید و جهل را از بین بُرد .
در ره ارشاد خلق توسن عزمش
جست فزونی به تک ز سابق و لاحق                     
شافعی و بو حنیفه , مالک و حنبل
ابجد خوانند و او معلم مفلق                                   
امام ششم جعفر صادق (علیه السلام) , با قصد و همّت عالی  ,  راهنمایی های بزرگی را برای مسلمین و مؤمنین جهان , تلاش گر و هدایت گر می باشند . به طوری که معارف ِ دین و طریقت های الهی و حتّی تمام مکتب های انسانی  , چه در زمان های قبل و چه در زمان های آینده تا روز قیامت ,  به وسیلۀ ارشاد و علم  آن امام ِ هُمام (ع) ,  به کمال رسیده است .
همچنین , امام های چهارگانۀ اهل سنّت یعنی : محمد بن ادریس شافعی , ابو حنیفه , مالک ابن انس و احمد بن حنبل , در برابر عظمت دریای دانش الهی و اسلامی که در اندیشۀ نفوذگر و دقیق ِ حضرت جعفر صادق (ع)  است , معترف بودند . و خود نیز در ابتدای یادگیری ِ راه دانش الهی ,  دینی و فقه , نزد مکتب منوّر جعفری (ع) بودند .

چنانچه ابوحنیفه نعمان بن ثابت ,  گفت :
جعفر بن محمّد افقه من رأیت»*1 (جعفر بن محمّد فقیه ترین کسى است که من دیده ام .
و نیز بیان کرد :
ولولا السنتان لهلک النعمان *2
اگر آن دو سالى که از علوم امام صادق(علیه السلام) بهره بُرده ام نبود،  نعمان هلاک شده بود .
او پی تهذیب خلق آمد از آن رو
بود صبور و حلیم و سهل و مرافق
در ادامه , استاد مدایح اهل بیت (ع) ملک الشعراء بهار به نکتۀ ماندگاری اشاره می کند :
امام ششم (ع) , در راه تربیت و پاکسازی نفس ها و اعمال و هدف هدایت بندگان الهی , صبور , آسان گیر و مهربان است . و زندگی و طریقۀ رهبری و امامت را از غرور ,  سخت گیری , عجله و خشم  جدا می کند . آری ,  تربیت و پاکسازی بشریّت , هدف و آرمان فرستادگان ادیان حضرت یزدان و ائمه اطهار (ع) است . و  امام جعفر بن محمد (ع) , الگوی ایثار و اُسوه ی تقلید و تربیت برای رهبر های ادیان الهی و جامعه های الهی و اسلامی می باشد .
خصم بر قدرت امام چه باشد
تودۀ کاهی به پیش ذروۀ شاهق 
--------------------------------------------------------------------------------
1* جامع مسانید ابى حنیفه، ج 1، ص 222.
2*مختصر التحفة الاثنى عشریة، ص 9، مطبعه سلفیه، قاهره.
                          
وجود عنصر "امامت" به منبع بی پایان و اعظم  ِ " قدرت حضرت توحید " وصل است . و دشمن و مخالف های امام های شیعه (ع) ,  در حقیقت با قدرت حضرت یزدان , پیکار می کنند .  و چون کاهی در برابر کوه اعظم و ارفع ِ قدرت الهی  و قدرت امامت ِ دین الهی , خوار می باشند .
دولت مروانیان چو طی شد و آمد
جیش خراسان به جیش مروان فائق
قاصدی آمد بر امام ز کوفه
گشت شبانگه به درگهش متعلق
در زمان زندگی خورشید ششم امام جعفر صادق (ع) , سردار ایرانی  ابومسلم خراسانی ,  حکومت بنی امیّه را نابود کرد و آخرین خلیفۀ اموی کشته شد . در آن زمان , پیکی  شبانه از کوفه به مدینه آمد و به حضور امام ششم حضرت جعفر صادق (ع) رسید .
مهتر آل رسول جز تو کس امروز
نیست که گردد به ملک راتق و فاتق
خیز وز یثرب به کوفه آی از آن پیش
کایند از رمله کودکان مراهق 3
چشم به راهت اعالیند و ادانی
بندۀ حکمت مغاربند و مشارق
در ادامه , آن پیک در شرایط دشوار زمانه که افراد گوناگون مانند : عبّاسیان و ... ادعای خلافت نبوی (ص) و حکومت را بر جامعۀ اسلام داشتند , به امام جعفر صادق (ع) ,  پیشنهاد حکومت و زمامداری  داد و کاردانی و آگاهی آن حضرت (ع) را در سر و سامان دادن به مسألۀ حکومت اسلامی سُتود .  و از امام (ع) خواست تا هر چه زود تر به کوفه آید تا مردم قبل از عبّاسیان با امام ششم (ع)  بیعت کنند . و امام جعفر صادق (ع) را درآن عصر و در خاندان رسول الله (ص) , دارای شایستگی تمام در جانشینی ولایت نبوی (ص) می دانست . همچنین دانش امام جعفر صادق ( علیه السّلام ) در میان جامعۀ مسلمین آن عصر , همچون خورشید , واضح و تابنده بود . و  آن پیک , در آن شرایط سیاسی و دینی , تمام گروه های مردم را به صورت کامل ,  مشتاق و تسلیم حضور و فرمان آن حاکم الهی یعنی حضرت جعفر صادق (ع)  و پیرو اندیشۀ حکیمانه و عالمانۀ امام ششم (ع) معرفی کرد .
صادق آل رسول نامه فرو خواند
دید سخن با حقیقتست مطابق
لیک ز شاهی چو بود فرض ترش کار
فقر به شاهی گزید و دین به دوانق
در ادامه , خورشید امامت جعفر صادق (ع) ,  با دانش الهی بی پایان , این پیشنهاد را نپذیرفت . هر چند که خود امام همام (ع) نیز می دانست , در عصر خود لایق ترین ِ افراد در امامت و جانشینی حضرت احمد (ص) است .
در اینجا شاعر والای اهل بیت (ع) ملک الشعراء بهار به نکتۀ عمیقی اشاره می کند :

--------------------------------------------------------------------------------
3 *اشاره به : سفاح و ابوجعفر است
 

قلب و اندیشۀ امام جعفر صادق (ع) , دریای بی پایان معارف الهی است . و با در نظر داشتن شرایط امامت خویشتن و شرایط جامعۀ اسلامی , مصلحت و تصمیم به تشکیل حکومت را در آن زمان جایز ندانست و آن خورشید امامت ,  بندگی , خلوت خاکساری خویشتن را با حضرت توحید و احیای دانش های الهی و اسلامی را در جامعه , بر حکومت زمانه ترجیح داد.  و با مصلحت اندیشی و تعقّل ,  مبارزۀ مستقیم نکرد و عنصر " تقیّه " را که حفظ شیعه و مبارزۀ باطنی است را انتخاب کرد .
ای خلف مرتضی و سبط پیمبر
جور کشیدی بسی ز خصم منافق
خون به دلت کرد روزگار جفاکیش
تا تن پاکت به قبر گشت ملاصق
در پایان , ملک الشعراء بهار از رنج های امامت ِ فرزند نورانی ِ پیامبر اسلام (ص) و جانشین ولایت ِ علوی (ع) سخن می گوید . و نفاق را در دوران امامت ,  که از زمان امام علی بن ابیطالب (ع)  تا امام جعفر صادق (ع)  و در غیبت کبرای ِ امام مهدی (عج) موجود است را بیان می کند . و امام جعفر صادق (علیه السّلام ) در تمام دوران امامت , ستم های جسمانی و قلبی بسیاری را از حاکم ها, منافق ها و مخالف ها  کشید تا اینکه آن حضرت (ع) به شهادت رسید .
 
نتیجه گیری
مشکل های مسلمان ها و مؤمن ها و حتّی بشریّت ,  با رجوع به سیره و معارف الهی ِ جعفری (ع) واهل بیت (ع) و با ظهور ِ جانشین راستین امام صادق (ع) ِ زمانه , یعنی امام مهدی موعود (عج) ,  برطرف می گردد و به خواست حضرت خداوند ,  کمال و سعادت برای پیروان الهی در دو جهان محقّق خواهد شد .
 
مراجع
ملک الشعرای بهار, م. دیوان اشعار, مؤسسه انتشارات نگاه, 1388
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 

کلمات کلیدی این مطلب :  مقاله ملک الشعرا بهار ، امام جعفر صادق (ع) ،

موضوعات :  آیینی و مذهبی ، سایر ،

   تاریخ ارسال  :   1401/3/7 در ساعت : 14:9:49   |  تعداد مشاهده این شعر :  74


کسانی که این شعر را می پسندند :

ارسال نقد و نظر برای اعضا

   
ارسال نظر برای غیر اعضا







متن های ارسالی برای "نقد" توسط دارنده دفتر شعر قابل مشاهده و تایید نخواهد بود و تنها توسط مسئول بخش نقدها بررسی و تایید خواهند شد. در صورتی که میخواهید نظری را خصوصی برای صاحب اثر ارسال کنید از بخش نظرات استفاده بفرمایید.

بازدید امروز : 18,852 | بازدید دیروز : 22,183 | بازدید کل : 142,532,670
logo-samandehi